18 yıllık araştırmaları nedeniyle “mutluluk profesörü olarak” anılan Sonja Lyubomirsky ile milliyet gazetesinin yaptığımız söyleşide...

En mutsuz yaş dönemi hangisi?
Çoğu araştırma, insanların yaşlandıkça daha mutlu olduğunu gösteriyor. Ancak 65 yaşından sonra mutluluk oranının düştüğü görülüyor.

‘Alışmak’ mutluluğun derecesini azaltır mı?
Kesinlikle, bu hisse “hedonist adaptasyon” (iyi şeylere alışmak) denir. Araştırmalara göre, insanlar hayatlarında onlara mutluluk veren şeylere kolayca alışıyorlar. Bu bir ilişki, para (araba, ev, mücevher), yaşanan şehir, sağlık gibi her şey olabilir.

Bir araştırmanıza göre ‘iş, aile, sosyal hayat’ mutluluğu yüzde 10, ‘genetik özellikler’ yüzde 50, ‘davranışlar’ yüzde 40 oranında etkiliyor. Ya yüzde 50 ‘mutsuz’ doğmuşsak, ne yapacağız?  
Mutluluğun yüzde 50’si genetik. Fakat kişinin huyları, düşünce şekli ve bulunduğu çevrenin de mutluluk oranında büyük etkenler (yaklaşık yüzde 40) olduğuna inanıyorum.      

Mutsuzlar ‘geviş getirir’

Dini inançları güçlü olanlar, olmayanlardan daha mı mutlu?
Evet, birçok araştırmaya göre öyle. Fakat bunu çoğunlukla dinin güçlendirdiği sosyal bağlar ve cemiyet hissine bağlamalıyız.   

Daha basit hayatlar yaşasak daha mutlu olur muyuz?
Basit derken eğer somut şeylere daha az önem vermekten bahsediyorsanız, evet. Mutsuz kişiler, sorunlarını mutlu kişilerden daha çok “geviş getirirler” (durmadan ve bir çözüm getirmeye çalışmadan sorunlarını düşünürler). Fakat bu davranış biçimi onların daha kötü hissetmelerine yol açar.      

Birinin mutsuzluğuyla mutlu olanlar hakkında ne düşünüyorsunuz?
Araştırmalarıma göre zaten mutlu insanlar kendi mutluluklarını diğerleriyle karşılaştırmıyor. Diğerlerinin mutsuzluğundan mutlu olanlar, zaten mutsuzdurlar. Fakat bu stratejiyle kişisel mutluluğa ulaşamazlar.   

Orhan Pamuk “Mutluluk insanın sevdiği kişiye yakın olmasıdır yalnızca” diyor... Katılıyor musunuz?
Mutluluğu yalnızca buna bağlayamam fakat katılıyorum, sevdiklerimizle yakın ilişkiler mutluluğumuz için vazgeçilmez.

Daha mutlu olmak için neler yapmalıyız?
Çaba sarf etmeliyiz: Bağışlayabilmek, maneviyata önem vermek, minnettar olmak, spor ve meditasyon yapmak, ilişkilere değer vermek, sorunları  “geviş getirmemek”, kibar olmak, anı yaşamak ve anlamlı amaçlar gütmek gerekli.